Swap: stel het virtuele wisselgeheugen goed in


Terug naar de thuispagina


Inhoud van deze pagina:

Algemeen

1. Een bestand voor het virtuele wisselgeheugen (swap) wordt standaard aangemaakt op uw harde schijf, wanneer u Linux Mint installeert.

Het is een handig hulpmiddel om het RAM-geheugen van uw computer tijdelijk te ontlasten, wanneer de druk daarop te groot wordt. Uw Linux zal in zo'n geval een deel van de inhoud van het RAM-geheugen, tijdelijk "parkeren" in het wisselgeheugen op de harde schijf.

Hieronder leest u, hoe u het wisselgeheugen het beste kunt instellen.

De absolute topper: verlaag de swapneiging

2. Standaard heeft Linux Mint helaas een te grote neiging om gebruik te gaan maken van de swap (het virtuele geheugen op de harde schijf). Handig voor servers, maar niet voor gewoon gebruik.

Daardoor spreekt Linux Mint, vooral bij 2 GB RAM-geheugen of minder, de swap veel te snel aan. Die schrijfacties op de harde schijf vertragen uw Linux aanzienlijk. Virtueel geheugen op de harde schijf is nu eenmaal veel langzamer dan het "echte" RAM-geheugen. Verlagen van de swapneiging kan dus snelheidswinst opleveren.

Let op: heeft uw computer 8 GB RAM-geheugen of meer? Dan kunt u dit onderdeel overslaan, want met zoveel RAM-geheugen zult u waarschijnlijk niet veel merken van een verlaging van de swapneiging.

De swapneiging kan een waarde hebben van 0 (volledig uitgeschakeld) tot 100 (swap wordt constant gebruikt). De standaardinstelling is goed voor servers, maar niet optimaal voor bureaucomputers. Een uitgebreide Engelstalige technische uitleg vindt u hier (webstek uit de lucht? Haal dan dit pdf-bestand binnen dat dezelfde tekst bevat).

Zo verlaagt u de swapneiging naar een redelijkere waarde:

a. Controleer allereerst de huidige swapneiging (swappiness) van uw Mint:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Tik in (kopieer en plak):

cat /proc/sys/vm/swappiness

Druk op Enter. Waarschijnlijk staat de swapneiging nu nog op de veel te hoge waarde van 60. Verlaag de swapneiging daarom als volgt:

b. Tik vervolgens in de terminal (gebruik kopiëren en plakken, om tikfouten te voorkomen):

xed admin:///etc/sysctl.conf

Druk op Enter.

Nu start kladblokje Xed met een bepaald tekstbestand. Voeg helemaal onderaan in dat tekstbestand, de volgende blauwe regels toe (kopieer en plak):

# Verminder de swapneiging
vm.swappiness=10


Sla het tekstbestand op en sluit het kladblokje.

c. Herstart uw computer (volledige herstart).

d. Controleer daarna even de nieuwe swapneiging in de terminal, met de volgende terminalopdracht (kopieer en plak):

cat /proc/sys/vm/swappiness

Als het goed is, staat die nu op 10.

Let op:
Het kan zijn, dat een wat lagere waarde dan 10, bij uw computer nog iets beter uitpakt.

Een werkbare praktische vuistregel zou bijvoorbeeld kunnen zijn:
1 GB of meer RAM-geheugen: 10
Minder dan 1 GB RAM-geheugen: 5

Bij computer met een SSD (Solid State Disk) moet de swapneiging overigens altijd op 5 staan, ongeacht de hoeveelheid RAM-geheugen.

Deze ingreep heeft eigenlijk alleen voordelen en geen nadelen. U levert dus niets in (behalve als u een server draait, maar dat is een kleine minderheid).

Slechts 1 GB RAM of minder: schakel zRam in

3. Wanneer uw computer zeer weinig RAM-geheugen heeft (768 MB of minder), dan blijft het geheugengebrek een probleem, dat regelmatig voor een traag systeem kan zorgen. Zelfs met een verlaging van de swapneiging naar 5.

In dat geval kunt u eens kijken of u betere resultaten kunt bereiken door het inschakelen van een experimentele kernelmodule genaamd zRam. zRam zorgt ervoor, dat er een gecomprimeerd (samengeperst) swapbestand wordt aangemaakt in uw RAM-geheugen. De compressiefactor is de winst: daarmee "vergroot" u als het ware uw RAM-geheugen.

Let op: deze ingreep zou uw computer instabiel kunnen maken! Pas dit dus niet toe op een belangrijke computer.

De prijs die u hiervoor betaalt is drieledig:

- Uw processor wordt zwaarder belast, want die moet constant gaan comprimeren (inpakken) en decomprimeren (uitpakken).

- Als het systeem de RAM-swap heeft gevuld, zal het alsnog op de harde schijf moeten gaan swappen. Met een loodzwaar blok aan het been: het stuk geheugen dat opgeofferd is aan de RAM-swap.

- Het gaat vooralsnog om een experimentele module, dus deze extra laag van complexiteit zou voor instabiliteit en storingen kunnen zorgen.

Daarom raad ik zRam voorlopig alleen aan voor computers met zeer weinig RAM-geheugen, en ook dan alleen in combinatie met een verlaging van de swapneiging naar 10. Bovendien is zRam nog niet geschikt voor productiecomputers, maar alleen voor proefbakken en andere niet-essentiële computers.

Installeren gaat als volgt:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Tik in (kopieer en plak):

sudo apt-get install zram-config

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Herstart uw computer.

Controle

Controleer de werking met de volgende terminalopdracht:

cat /proc/swaps

Druk op Enter.

Als het goed is, krijgt u dan een melding over één of meerdere /dev/zram-"partities". zRam is dan actief; u hoeft verder niets te doen.

Storingen? Zo schakelt u zRam weer uit

3.1. Als u zRam weer wil uitschakelen en verwijderen, dan kan dat niet met de simpele terminalopdracht apt-get remove. Het gaat namelijk als volgt:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Tik in (kopieer en plak):

sudo apt-get purge zram-config

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

b. Herstart uw computer.

c. Controleer of de uitschakeling is gelukt, met de volgende terminalopdracht:

cat /proc/swaps

Druk op Enter.

Als het goed is, krijgt u nu geen melding meer over één of meerdere /dev/zram-"partities".

Beste omvang van het wisselgeheugen

4. Wat de beste omvang is van het wisselgeheugen, hangt af van enkele omstandigheden. Het gaat dan om zaken als de omvang van uw RAM-geheugen en vooral ook of u gebruik maakt van de slaapstand (suspend-to-disk).

Bij moderne grote harde schijven is de omvang van het wisselgeheugen niet erg van belang, want ruimte zat.... Maar op oudere schijven en op SSD's is dit wel degelijk een belangrijk punt.

Hieronder ga ik daar nader op in.

Voorbereiding op instellen van swapgrootte: over de slaapstand

4.1. Het activeren van de slaapstand (suspend-to-disk) zorgt ervoor, dat de volledige inhoud van het RAM-geheugen wordt weggeschreven in het virtuele wisselgeheugen op de harde schijf (swap).

Slaapstand is een ingrijpende stand, die vaak problemen veroorzaakt. Dat komt doordat de meeste makers van BIOS en UEFI, zich niet houden aan de standaarden voor het implementeren van energiebesparing.

Uw computer kan daardoor na het ontwaken van slag raken, of zelfs in een coma belanden waaruit hij überhaupt niet meer ontwaakt.

Zowel in Linux Mint als in Ubuntu is de slaapstand daarom standaard uitgeschakeld, wat ik een verstandige zet vind. Dat kunt u dus beter zo laten.

Voorkeursvariant: slaapstand uitgeschakeld

4.2. Bij een uitgeschakelde slaapstand (zie hierboven bij punt 4.1) hoeft u alleen rekening te houden met de behoefte van uw systeem aan wisselgeheugen onder normale bedrijfsomstandigheden. Zeker wanneer u veel RAM-geheugen heeft, zal het wisselgeheugen dan slechts zelden worden aangesproken.

Toch is het handig om een uitlaatklep beschikbaar te hebben voor noodgevallen. Standaard voorzien Linux Mint en Ubuntu daarin, door een wisselgeheugenbestand aan te maken in uw systeempartitie. Daar hoeft u dus verder niets aan te doen: de omvang daarvan is dynamisch.

Maar als u een aparte partitie wilt voor het wisselgeheugen, moet u daar wel wat aandacht aan besteden. Een vuistregel is: maak een wisselgeheugenpartitie aan ter grootte van ongeveer 20 % van het RAM-geheugen, met een minimum van 1 GB.

Dus als uw computer bijvoorbeeld 16 GB RAM heeft, dan maakt u een wisselgeheugenpartitie aan van ongeveer 3 GB. Bij een computer met slechts 2 GB RAM-geheugen, stelt u de grootte van de wisselgeheugenpartitie in op 1 GB.

Minder goede variant: slaapstand ingeschakeld

4.3. Als u de slaapstand (suspend-to-disk) toch wilt gaan gebruiken, dan is de vuistregel: maak de wisselgeheugenpartitie iets groter dan de omvang van uw RAM-geheugen. Zodat dit laatste er in elk geval compleet in past, wanneer de slaapstand actief wordt.

Dus als uw computer bijvoorbeeld 4 GB RAM-geheugen heeft, maakt u een wisselgeheugenpartitie aan ter grootte van 4,1 GB.

Nog meer tips?

5. Wilt u meer tips en trucs? U vindt er nog veel meer op deze webstek!

Zoals deze:

Maak uw Linux Mint sneller

Maak Linux Mint veilig schoon

Vermijd 10 fatale vergissingen


Op de inhoud van deze webstek is een Creative Commons-licentie van toepassing.

Algemeen voorbehoud en uitsluiting aansprakelijkheid

Terug naar de thuispagina