Makkelijke Linuxtips: Maak Linux Mint sneller!

Sneller maken van uw Linux Mint 22.x is leuk! Zo haalt u immers "gratis" meer prestaties uit uw computer.

Er zijn heel wat manieren om Mint sneller te laten draaien. Opvoertips zijn het eigenlijk. En net als de opvoertips voor brommertjes geldt hiervoor: de ene ingreep is riskanter dan de andere.

Van riskante ingrepen moet ik niet veel hebben, want stabiliteit en betrouwbaarheid vind ik veel belangrijker dan snelheidswinst. Daarom heb ik hieronder een paar opvoertips verzameld, die u veilig kunt toepassen en waarmee u uw Mint waarschijnlijk behoorlijk kunt versnellen. Zonder de stabiliteit en betrouwbaarheid van uw systeem te verminderen.

Let op: ook al kunt u deze tips over het algemeen veilig toepassen, u levert er altijd wel wat voor in. Een bepaalde systeemdienst, wat leuke effecten, een of andere functie.

Aan elke ingreep hangt dus een "prijskaartje". Bekijk daarom van tevoren bij elke tip even, of u de "prijs" ervan wilt betalen.

Deze tips zijn geschikt voor alle edities van Linux Mint 22.x: Cinnamon, MATE en Xfce. Maar ze zijn vooral effectief in combinatie met Xfce, want die lichtgewicht-editie raad ik sowieso aan voor oude trage computers die een versnelling hard nodig hebben.

Inhoud van deze pagina:

Cinnamon, MATE en Xfce: schakel alle visuele effecten en/of beeldsamenstelling uit

1. Visuele effecten zijn leuk, maar ze kunnen uw systeem behoorlijk zwaar belasten. Daarom staan er in de Cinnamon-, MATE- en Xfce-edities van Linux Mint, standaard maar een paar effecten aan.

Toch kunt u wat snelheid en stabiliteit winnen door deze effecten allemaal uit te schakelen. Nog meer snelheidswinst bereikt u door het uitschakelen van beeldsamenstelling (beeldcompositie).

Ga daarvoor als volgt te werk:

Cinnamon (hoofdeditie): zo verlaagt u de belasting van uw videokaart

1.1. In Cinnamon (de hoofdeditie van Linux Mint) kunt u de "zware" visuele effecten en/of de beeldcompositie uitschakelen in drie stappen:

a. Doe allereerst dit:
Menuknop - Voorkeuren - Effecten
Zet alles daar uit.

b. Dan dit:
Menuknop - Voorkeuren - Vensters
Tabblad Tegelen: Tegelen van vensters inschakelen: zet dit uit.

c. Tot slot kunt u ook nog de beeldcompositie uitschakelen. Maar in veel gevallen leidt dat tot vervelende beeldscheuren bij het schuiven door webpagina's en bij het bekijken van video's. U betaalt hier dus een flinke prijs voor.... Ik raad het uitschakelen van de beeldcompositie daarom niet aan.

Maar als u de beeldcompositie toch wilt uitschakelen, dan doet u dat zo:
Menuknop - Voorkeuren - Systeeminstellingen
Onderdeel Voorkeuren: Algemeen
Beeldcompositie uitschakelen voor schermvullende vensters: zet dit aan.

Technische noot voor geavanceerde gebruikers: in tegenstelling tot MATE en Xfce biedt Cinnamon niet de mogelijkheid om van vensterbeheerder te veranderen: Cinnamon werkt alleen met zijn standaardvensterbeheerder Muffin.

MATE-editie: zo verlaagt u de belasting van uw videokaart

1.2. Uitschakelen van de "zware" visuele effecten en de beeldsamenstelling in de MATE-editie van Linux Mint is makkelijk:

a. Menuknop - Voorkeuren - Bureaubladinstellingen

Klik op Vensters - onderdeel Vensterbeheer: verander Marco + Beeldsamenstelling in één van de volgende twee opties:

- Marco + Compton (aangeraden). Dit levert enige snelheidswinst op door de overschakeling naar de minder belastende beeldsamensteller Compton.

- Marco (afgeraden). Hierbij is beeldsamenstelling geheel uitgeschakeld, dus dat levert de meeste snelheidswinst op. Maar in veel gevallen leidt dit tot vervelende beeldscheuren bij het schuiven door webpagina's en bij het bekijken van video's. U betaalt hier dus een flinke prijs voor... Ik raad het uitschakelen van beeldsamenstelling daarom niet aan.

Let op (1): Marco + Compton biedt de eenvoudigste en dus minst belastende beeldsamensteller; Metacity en diens variaties zijn slechts een laagpresterende noodoplossing voor maximale apparatuurverenigbaarheid.

Let op (2): Compton wordt niet langer onderhouden, dus fouten worden niet hersteld en veiligheidsgaten worden niet gedicht. Er is een opvolger genaamd Picom, die wel onderhouden wordt. Picom is aanwezig in de officiële pakketbronnen, dus u kunt hem simpelweg installeren met deze terminalopdracht:
sudo apt-get install picom picom-conf
Daarna kunt u Picom selecteren, bijvoorbeeld als Marco + Picom.

b. Menuknop - Voorkeuren - Vensters

In dat hulpprogramma doet u de volgende twee dingen:

I. Tabblad Plaatsing: haal het vinkje weg bij:
Tegelen van vensters inschakelen

II. Alleen als u hebt gekozen voor Marco zonder enige vorm van beeldsamenstelling (wat ik afraad!), doe dan ook dit:
Tabblad Algemeen: haal het vinkje weg bij:
Schakel vensterbeheerder in voor beeldsamenstelling

c. Verwijder de onstabiele en onbetrouwbare Compiz, die u sowieso nooit nodig heeft:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Tik in (kopieer en plak):

sudo apt-get remove compiz-core

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Xfce-editie: zo verlaagt u de belasting van uw videokaart

1.3. Zelfs de lichtgewichtkampioen Xfce-editie van Linux Mint, heeft standaard vrij "zware" beeldsamenstelling aan staan. Zo kunt u die uitschakelen:

a. Menuknop - Instellingen - Werkomgevingsinstellingen
Vensterbeheer: verander Xfwm4 + Beeldsamenstelling in één van de volgende twee opties:

- Xfwm4 + Compton (aangeraden). Dit levert enige snelheidswinst op door de overschakeling naar de minder belastende beeldsamensteller Compton.

- Xfwm4 (afgeraden). Hierbij is beeldsamenstelling geheel uitgeschakeld, dus dat levert de meeste snelheidswinst op. Maar in veel gevallen leidt dit tot vervelende beeldscheuren bij het schuiven door webpagina's en bij het bekijken van video's. U betaalt hier dus een flinke prijs voor... Ik raad het uitschakelen van beeldsamenstelling daarom niet aan.

Let op (1): Xfwm4 + Compton biedt de eenvoudigste en dus minst belastende beeldsamensteller; Metacity en diens variaties zijn slechts een laagpresterende noodoplossing voor maximale apparatuurverenigbaarheid.

Let op (2): Compton wordt niet langer onderhouden, dus fouten worden niet hersteld en veiligheidsgaten worden niet gedicht. Er is een opvolger genaamd Picom, die wel onderhouden wordt. Picom is aanwezig in de officiële pakketbronnen, dus u kunt hem simpelweg installeren met deze terminalopdracht:
sudo apt-get install picom picom-conf
Daarna kunt u Picom selecteren, bijvoorbeeld als Xfwm4 + Picom.

b. Verwijder de onstabiele en onbetrouwbare beeldsamensteller Compiz, die u sowieso nooit nodig heeft:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Tik in (kopieer en plak):

sudo apt-get remove compiz-core

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Verbeter de prestaties van het RAM-geheugen door zswap in te schakelen

2. U kunt doorgaans een merkbare snelheidswinst boeken door zswap in te schakelen. Vooral op oudere en zwakkere machines, maar ook op moderne machines pakt zswap meestal voordelig uit, al is daarop de snelheidswinst wel kleiner.

Daarom is inschakeling van zswap in alle gevallen aan te raden. Hieronder leg ik uit hoe u dat kunt doen.

Achtergrond: waarom het inschakelen van zswap de prestaties van het RAM-geheugen verbetert

2.1. Allereerst wat uitleg van de reden waarom het aanzetten van zswap de prestaties van het RAM-geheugen verbetert. Als u geen belangstelling heeft voor die achtergrondinformatie, dan kunt u dit punt ook gewoon overslaan en direct doorgaan naar punt 2.2 hieronder, waar de eigenlijke handleiding staat.

Enfin, hier komt de uitleg:

Op de harde schijf bevindt zich een apart bestand of een aparte partitie voor virtueel geheugen, genaamd het wisselgeheugen (swap). Onder normale omstandigheden, zelfs als uw machine heel veel RAM-geheugen heeft, is het wisselgeheugen nuttig en maakt het uw systeem zelfs sneller (webpagina verdwenen? Haal hier een kopie binnen).

Dat komt doordat het wisselgeheugen allereerst een mechanisme is voor gelijkmatige verdeling van het RAM-geheugen over de actieve processen. Slechts op de tweede plaats biedt het ook "extra noodgeheugen" wanneer het RAM-geheugen dreigt te bezwijken onder overbelasting.

Wisselgeheugen is doorgaans niet wat uw toepassing langzaam maakt; een situatie waarin processen allemaal met elkaar moeten vechten om geheugen is wat uw toepassing vertraagt.

Maar wanneer uw Linux het wisselgeheugen te veel aanspreekt, namelijk wanneer het wisselgeheugen wél gebruikt wordt als "extra noodgeheugen", zal dit de computer inderdaad vertragen. Buitensporig wisselgeheugengebruik is één van de grootste bedreigingen voor het prestatieniveau. Dat is de loop van de tijd nooit veranderd en zal ook zo blijven, zolang als RAM-geheugen sneller is dan apparaten voor blijvende opslag (lees: harde schijven).

Daarom is zswap uitgevonden: om dit ongewenste effect van buitensporig wisselgeheugengebruik te matigen, door het terugbrengen van I/O-activiteit. Of in gewone mensentaal: zswap maakt dat het systeem minder gebruik maakt van de harde schijf.

De functie zswap is een systeemkernfunctie die een gecomprimeerde tijdelijke RAM-opslag biedt voor wisselgeheugenpagina's. Pagina's die anders zouden worden weggeschreven naar een tijdelijke opslag (wisselgeheugen) op de harde schijf, worden dan samengeperst en opgeslagen in een opslagruimte in het RAM-geheugen.

Wanneer die opslagruimte vol is of wanneer het RAM-geheugen is uitgeput, wordt de oudste pagina gedecomprimeerd en alsnog weggeschreven naar de swap (het wisselgeheugen) op de harde schijf, alsof die pagina nooit in de zswap had gestaan. Daarna wordt die pagina verwijderd uit de zswap.

Standaard is zswap uitgeschakeld. Wanneer hij is ingeschakeld, gebruikt zswap standaard maximaal 20 procent van het RAM-geheugen. In mijn handleiding staat hoe u dat maximum op 30 procent kunt krijgen, waardoor uw systeemgeheugen flink "toeneemt" (verhoog dit maximumpercentage niet boven de 40, want dat zou te weinig RAM-geheugen kunnen overlaten voor ongecomprimeerd gebruik).

De prijs die u betaalt voor het inschakelen van zswap is tweeledig:

- Uw CPU wordt wat zwaarder belast, want die moet vaker gegevens gaan comprimeren (samenpersen) en decomprimeren (uitpakken). Bij een zwakke CPU zou u daardoor wat prestatieverlies kunnen merken, aangezien comprimeren en decomprimeren nu eenmaal vlugger gaat met een redelijk snelle CPU, liefst eentje met meerdere kernen.

- Het stroomverbruik van uw computer zal vermoedelijk iets toenemen omdat de CPU harder moet werken. Dit zal waarschijnlijk de accuduur van een laptop wat verminderen.

Daarom raad ik bij machines met een zwakke CPU, het inschakelen van zswap alleen aan in combinatie met een swapneiging die is verlaagd naar 45 (zie punt 2.3 op deze pagina).

Handleiding: zo schakelt u zswap in

2.2. Bij punt 2.1 heb ik uiteengezet hoe zswap werkt en hoe het de geheugenprestaties verbetert. Nu de eigenlijke handleiding. Inschakelen van zswap gaat als volgt (met superieure snelle compressie, dankzij lz4 en zsmalloc):

a. Het inschakelen van zswap vergt aanpassingen van verschillende onderdelen van het systeem. Start daarom nu eerst Timeshift en maak daarmee een handmatige momentopname van uw huidige systeem. Dat maakt het makkelijk om de wijzigingen die u gaat aanbrengen, weer terug te draaien (in het onwaarschijnlijke geval dat u dit ooit zou willen).

b. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

c. Eerst gaat u een aantal parameters toevoegen aan het instellingenbestand van opstartlader Grub. Kopieer en plak daarvoor de volgende blauwe regel in het terminalvenster. Dit is één lange regel, dus breek hem niet af! En tik het allemaal niet zelf in, want het is veel te makkelijk om een tikfout te maken:

sudo sed -i 's/splash/splash zswap.enabled=1 zswap.max_pool_percent=30 zswap.zpool=zsmalloc zswap.compressor=lz4/' /etc/default/grub

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

d. Genereer nu een nieuw Grubmenu waarin de nieuwe instellingen daadwerkelijk zijn toegepast. Kopieer en plak daartoe de volgende regel in het terminalvenster:

sudo update-grub

Druk op Enter.

e. De module zsmalloc is standaard niet aanwezig in het initramfs bij het opstarten, zodat die module niet automatisch kan worden geladen. Dat kunt u als volgt veranderen:

Voeg de nieuwe module toe aan het instellingenbestand van het initramfs. Kopieer en plak daarvoor de onderstaande opdrachtregel in het terminalvenster:

echo "zsmalloc" | sudo tee -a /etc/initramfs-tools/modules

Druk op Enter.

f. Dan in de terminal, om het initramfs van alle geïnstalleerde systeemkernen bij te werken met de nieuwe instellingen (kopieer en plak!):

sudo update-initramfs -uk all

Druk op Enter. Het kan soms lang kan duren voordat deze opdracht is voltooid!

g. Herstart uw computer.

h. Kijk het resultaat na met deze terminalopdracht:

sudo dmesg | grep zswap

Die zou in de laatste regel van de uitvoer moeten melden:
zswap: loaded using pool lz4/zsmalloc

i. Het percentage van uw RAM-geheugen dat zswap maximaal gebruikt, kunt u nakijken met de volgende terminalopdracht:

cat /sys/module/zswap/parameters/max_pool_percent

Die zou 30 moeten melden, wat prima is voor de meeste gebruikssituaties. Zoals reeds uitgelegd in punt 2.1: verhoog dat liever niet boven de 40, want een hoger percentage zou negatieve effecten kunnen hebben.

Waarom zswap beter is dan zRam (en gebruik hen nooit gelijktijdig!)

2.2.1. Er is ook een alternatieve RAM-swapfunctie genaamd zRam, die minder goed is dan zswap. De redenen dat zswap beter is dan zRam, zijn de volgende:

zswap belast de CPU minder zwaar dan zRam. Soms veel minder: vooral bij gebruik als bureaucomputer kan dit een rol spelen. Maar er is meer aan de hand:

Zoals uitgelegd in dit uitstekende artikel, fungeert zswap als voorportaal voor het wisselgeheugen op de schijf, perst het pagina's samen in het RAM, en stuurt het automatisch "koude" gegevens (gegevens die waarschijnlijk niet snel weer nodig zullen zijn) door naar de schijf. Het integreert rechtstreeks met het geheugenbeheer van de systeemkern en verdeelt de druk gelijkmatig.

zRam daarentegen, is een samengeperst blokapparaat met een harde capaciteitsgrens. Wanneer u er wisselgeheugen op zet dat vervolgens vol loopt, is er geen automatische verwijdering van de inhoud, en de systeemkern kan daar niet veel tegen doen.

Wanneer het zRam-"apparaat" vol is, zal het systeem óf beginnen met het vernietigen van processen wegens acuut geheugentekort, óf terugvallen op wisselgeheugen met een lagere prioriteit, wat zogeheten LRU-omkering veroorzaakt: uw snelste opslag raakt verstopt met de "koudste" gegevens, terwijl verwijdering daarvan onmogelijk is. Dat duwt uw "warme" gegevens (gegevens die vermoedelijk snel weer gebruikt zullen worden) naar de langzaamste opslag.

In zo'n geval is zRam niet alleen geen hulp. Het maakt de situatie zelfs actief slechter dan wanneer u überhaupt geen samengeperst wisselgeheugen zou hebben gehad.

Erger nog: hoe langer het systeem draait, hoe beroerder het wordt. "Warme" pagina's glijden af naar de schijf, "koude" pagina's fossiliseren in zRam, en de kloof tussen wat zRam bevat en wat u daadwerkelijk nodig hebt, wordt steeds wijder. Niet bepaald iets om vrolijk van te worden....

zRam heeft alleen zin voor ingebedde systemen met extreem weinig geheugen, schijfloze systemen of gevallen waarin bijzondere veiligheidseisen gelden die opslag van privégegevens op blijvende opslagmedia verbieden. En er is nog meer slecht nieuws: wisselgeheugen op zRam wordt bovenstrooms in toenemende mate niet meer ondersteund.

Let op: installeer zRam niet wanneer u al zswap gebruikt, want zRam is ronduit contraproductief in combinatie met zswap!

Zowel zswap als zRam maken gebruik van een gecomprimeerde tijdelijke opslag, en zouden, bij gelijktijdig gebruik, meer systeemgeheugen gebruiken dan wanneer er slechts één van beide geïnstalleerd zou zijn. Gelijktijdig gebruik heeft daarom geen zin en zou zelfs nadelig zijn.

Meer achtergrondinformatie over de redenen waarom zswap doorgaans beter is dan zRam, kunt u hier vinden. Webpagina verdwenen? Een kopie ervan kunt u hier binnenhalen.

Bij ingeschakelde zswap: verlaag de swapneiging wanneer uw CPU zwak is

2.3. Standaard maakt uw Linux gebruik van de swap (het wisselgeheugen op de harde schijf). Wat prima is, want normaal gebruik van het wisselgeheugen maakt uw systeem sneller. Maar het wisselgeheugen moet ook weer niet al te vaak gebruikt worden door het systeem, want dan werkt het juist vertragend.

Dit geldt ook nog steeds wanneer u zswap heeft ingeschakeld, wat ik trouwens in alle gevallen aanraad (zie punt 2.2). Zelfs een snelle RAM-swap is immers langzamer dan ongecomprimeerde RAM...

Daarmee komen we op het punt van de swappiness, oftewel de swapneiging.

A. Eerst wat achtergrondinformatie:

Vooral bij weinig RAM-geheugen kan het gebeuren dat Mint de swap veel gaat gebruiken. Die schrijfacties op de harde schijf kunnen Mint vertragen. Virtueel geheugen op de harde schijf is nu eenmaal langzamer dan het "echte" RAM-geheugen. Verlagen van de swapneiging kan dus soms snelheidswinst opleveren.

De swapneiging kan een waarde hebben van 0 tot 200. De standaardinstelling van 60 is niet optimaal voor normale bureaucomputers met een zwakke CPU en een ingeschakelde zswap. Een waarde van ongeveer 45 past daar beter bij (dit soort dingen is altijd een compromis). Deze ingreep heeft bij een computer met een zwakke CPU eigenlijk alleen voordelen en geen nadelen. U levert dus niets in.

Als uw computer een krachtigere CPU heeft, dan kunt u de swapneiging overigens wel het beste op 60 laten staan. Ook als u zswap heeft ingeschakeld.

Let op (1): Over het algemeen is het tegenwoordig geen goed idee meer, om de swapneiging te veranderen als op zichzelf staande maatregel. Verander de swapneiging daarom alleen wanneer u zswap hebt ingeschakeld en wanneer de CPU zwak is.

Let op (2): Schakel de swap nooit volledig uit, ook al heeft uw computer nog zoveel RAM-geheugen! Niet alleen omdat zswap de swap op de harde schijf simpelweg nodig heeft, maar ook omdat het volledig uitschakelen van de swap altijd contraproductief is en de prestaties van uw systeem negatief kan beïnvloeden.

B. Nu de handleiding:

Zo verlaagt u de swapneiging naar een redelijkere waarde voor computers met een zwakke CPU en ingeschakelde zswap, namelijk 45, wat voor die computers waarschijnlijk het beste compromis is:

a. Controleer allereerst de huidige swapneiging (swappiness) van uw Mint:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Tik in (kopieer en plak, om tikfouten te voorkomen):

cat /proc/sys/vm/swappiness

Druk op Enter. Waarschijnlijk staat de swapneiging nu nog op een waarde van 60.

Verlaag de swapneiging als volgt:

b. In het terminalvenster kopieert en plakt u de volgende opdrachtregel (dit is één lange regel, gebruik beslist kopiëren en plakken om tikfouten te voorkomen!):

echo "vm.swappiness=45" | sudo tee /etc/sysctl.d/7-swappiness.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in.

c. Herstart uw computer (volledige herstart).

d. Controleer daarna even de nieuwe swapneiging in de terminal, met de volgende opdracht (kopieer en plak):

cat /proc/sys/vm/swappiness

Als het goed is, staat die nu op 45.

Spijt? Ongedaan maken van de reductie van de swapneiging is makkelijk

2.3.1. Hebt u spijt van de reductie van de swapneiging? Ongedaan maken is heel eenvoudig, met deze terminalopdracht:

sudo rm -v /etc/sysctl.d/7-swappiness.conf

Herstart uw computer en de swapneiging zou weer op de standaardwaarde van 60 moeten staan.

Vergroting van de omvang van het beschikbare wisselgeheugen (swap) op de harde schijf

2.4. In Linux Mint and Ubuntu, bestaat het virtuele geheugen (swap) op de harde schijf uit een bestand in plaats van een aparte partitie (behalve wanneer er LVM wordt gebruikt, wat ik sowieso afraad). Dit swapbestand heet, niet erg verrassend, swapfile.

Standaard is zijn omvang 2 GiB. Wat in de meeste gevallen prima is, zeker als u zswap heeft ingeschakeld (zie punt 2.2 op deze pagina). Echter, enkele mensen zouden een groter swapbestand nodig kunnen hebben. Als u tot die mensen behoort, lees dan door.

U kunt de grootte van dit swapbestand als volgt wijzigen:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Eerst gaat u nakijken of er al een swapbestand is en zo ja, hoe groot dat is. Kopieer en plak daarvoor de volgende blauwe regel in het terminalvenster, waar overigens geen rootbevoegdheid voor nodig is:

swapon --show

Druk op Enter.

Dit zal u waarschijnlijk vertellen dat er inderdaad al een swapbestand bestaat en dat diens huidige grootte 2 G (oftewel 2 GiB) bedraagt.

c. Nu dient u het huidige swapbestand uit te schakelen. Kopieer en plak daarvoor de volgende blauwe regel in het terminalvenster:

sudo swapoff /swapfile

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

d. Vervolgens kunt u het huidige swapbestand verwijderen. Kopieer en plak daarvoor de volgende blauwe regel in het terminalvenster:

sudo rm -v /swapfile

Druk op Enter.

e. Volgende stap: maak een nieuw swapbestand met de gewenste omvang. Hiervoor gaat u de toepassing dd gebruiken, om te zorgen dat er geen bestand met "gaten" wordt aangemaakt. Het gebruiken van de juiste parameters vergt een beetje rekenwerk.

Een voorbeeld maakt het makkelijker: laten we zeggen dat u een swapbestand wilt maken ter grootte van 8 GiB. Daarvoor moet u het aantal MiB berekenen: 8 x 1024 MiB = 8192 MiB.

Kopieer en plak de volgende blauwe regel in het terminalvenster, om een swapbestand van 8 GiB aan te maken:

sudo dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1M count=8192

Druk op Enter. Dit kan even duren, dus wacht geduldig af totdat het klaar is!

f. Beperk de lees/schrijfrechten voor het swapbestand tot root (niet strikt noodzakelijk, maar het verscherpt de veiligheid), met deze terminalopdracht (gebruik kopiëren/plakken):

sudo chmod -v 600 /swapfile

Druk op Enter.

g. Formatteer het bestand als swap, met deze terminalopdracht (gebruik kopiëren/plakken):

sudo mkswap --verbose /swapfile

Druk op Enter.

h. Het swapbestand zal automatisch worden geactiveerd bij de volgende herstart. Maar het is ook mogelijk om het nu meteen al te activeren, met deze terminalopdracht (gebruik kopiëren/plakken):

sudo swapon /swapfile

Druk op Enter.

i. U kunt de omvang van het actieve nieuwe swapbestand nakijken met de volgende terminalopdracht, waarvoor overigens geen rootbevoegdheid nodig is:

swapon --show

Druk op Enter. Als u de 8 GiB van het voorbeeld hebt toegepast, zou dit nu moeten melden dat zijn grootte 8 G bedraagt.

(Dit is een vereenvoudigde versie van de uitstekende handleiding geschreven door vanadium op Askubuntu)

Sneller draadloos internet: schakel het energiebeheer uit voor de draadloze kaart

3. Voor de meeste draadloze kaarten is een eenvoudige ingreep voldoende, om de verbindingskwaliteit van het draadloze internet merkbaar te verhogen. Namelijk het uitschakelen van het energiebeheer ("power save" of "power management") voor de draadloze kaart.

Geen zorgen: deze ingreep schakelt niet het energiebeheer uit voor uw hele machine! Het wordt alleen uitgeschakeld voor uw draadloze kaart.

De prijs die u daarvoor betaalt is een iets hoger energieverbruik, waardoor bij een laptop de accutijd wat terugloopt. Maar dat is een lage prijs voor een betere en stabielere internetverbinding....

Hiervoor gaat u als volgt te werk:

a. Kijk eerst na, wat de systeemnaam is voor uw draadloze kaart en of er überhaupt energiebeheer op wordt toegepast. Open daarvoor een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

iw dev | grep Interface

Druk op Enter.

U kunt dan zien wat de systeemnaam is voor uw draadloze kaart, bijvoorbeeld wlp2s0.

c. Een voorbeeld maakt de volgende stap makkelijker. Stel dat de systeemnaam voor uw draadloze kaart wlp2s0 is. In dat geval kopieert en plakt u de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

iw dev wlp2s0 get power_save

Druk op Enter.

Dit zou u de status moeten melden van z'n Power save (on respectievelijk off). Uiteraard moet u deze opdrachtregel aanpassen aan de systeemnaam van uw draadloze kaart!

Als de uitvoer meldt dat Power save op off staat, of wanneer er überhaupt niets staat over Power save, dan hoeft u verder niets te doen.

Als Power save op on staat, gaat u als volgt verder met de eigenlijke ingreep:

d. Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster (dit is één regel):

sudo sed -i 's/3/2/' /etc/NetworkManager/conf.d/default-wifi-powersave-on.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

e. Herstart uw computer.

f. Controleer daarna in de terminal of Power save nu op off staat, met deze opdracht:
iw dev wlp2s0 get power_save
(pas deze opdracht aan indien de systeemnaam van uw draadloze kaart anders luidt)

Schakel enkele opstart-toepassingen uit

4. U kunt uw Mint wat versnellen door enkele systeemdiensten uit te schakelen, die voor u wellicht overbodig zijn. Deze ingreep is te vergelijken met een ingreep in msconfig in Windows. Ga voorzichtig te werk!

Cinnamon en MATE: Menuknop - Voorkeuren - Opstarttoepassingen

Xfce: Menuknop - Instellingen - Sessie en opstart
Tabblad Automatisch startende toepassingen

Vink die diensten uit waarvan u absoluut zeker bent dat u die niet nodig heeft en herstart uw computer.

Let op: alleen uitvinken, niet verwijderen. Zo blijft de ingreep makkelijk omkeerbaar (u weet immers maar nooit). In geval van twijfel: niets doen, gewoon aangevinkt laten staan.

Ik raad aan om in elk geval deze twee diensten uit te schakelen:
- Systeeminformatie / Systeemrapporten (af en toe flink belastend voor het systeem, en doorgaans niet meer nodig na de eerste analyse van uw systeem)
- mintwelcome (u kunt dit desgewenst ook gewoon via het menu starten)

Twee systeemdiensten die overbodig zijn voor veel mensen:
- Support for NVIDIA Prime (als u geen videokaart van NVIDIA heeft)
- Warpinator (als u geen eigen plaatselijk netwerk heeft)

Let op: uitvinken van opstarttoepassingen is een gebruikersvoorkeur, dus herhaal dit in elk gebruikersaccount.

Houd uw werkomgeving en uw webverkenners slank: maak er geen kerstbomen van

5. Bureaubladmini's en werkbalkhulpjes voor uw werkomgeving, alsook extensies en add-ons voor de webverkenners Firefox en Chrome, zijn leuk en handig. Maar ze hebben een paar belangrijke nadelen, want het zijn en blijven "programmaatjes in een programma":

- ze maken uw werkomgeving en uw webverkenners langzamer, zeker als het er veel zijn;

- ze kunnen elkaar storen, maar ook storingen in uw werkomgeving en uw webverkenners veroorzaken;

- het is weleens gebeurd, dat er add-ons met schadelijke en kwaadaardige inhoud werden aangeboden. Vertrouw ze niet blindelings.

Maak dus geen kerstbomen van uw werkomgeving en uw webverkenners: hang ze niet vol met allerlei extra's. Beperk u tot slechts enkele extra's, die belangrijk voor u zijn. En houd ze goed in de gaten: vreten ze misschien bovenmatig veel systeemkracht?

Let op: wees vooral op uw hoede voor extensies (add-ons) die beweren dat ze Firefox of Chrome sneller maken! Vaak doen ze meer kwaad dan goed. Gebruik ze dus liever niet.

Tijdelijke verlichting: dwing Firefox om zijn geheugengebruik te minimaliseren

5.1. Vertraagt Firefox uw systeem? Dan kunt u tijdelijk verlichting bieden door Firefox te dwingen om zijn geheugengebruik te verminderen. Als volgt:

Tik in de adresbalk van Firefox:
about:memory

Druk op Enter. Tab Free memory: klik op de knop genaamd Minimize memory usage

Dit biedt alleen tijdelijke verlichting; voor een structurele oplossing zult u wat onderzoek moeten doen. Begin met de gebruikelijke verdachten: de add-ons en extensies die u zelf aan uw Firefox hebt toegevoegd.

Maak Firefox sneller

6. Hieronder vindt u een aantal tips om uw Firefox webverkenner sneller te maken.

Schakel sessionstore uit

6.1. De functie sessionstore zorgt ervoor, dat Firefox onthoudt welke webpagina's er geopend waren bij een onverwachts eruit knallen van Firefox. Die functie is handig, maar veroorzaakt te veel schrijfacties. Dat werkt vertragend.

U kunt die functie als volgt bijna helemaal uitschakelen:

a. Tik about:config in de adresbalk van Firefox en druk op Enter. Klik vervolgens op de knop om het risico te aanvaarden.

b. Kopieer en plak nu de volgende zoekterm in de filterbalk:
browser.sessionstore.interval

c. Dubbelklik op die term. De standaardwaarde is 15000, wat staat voor 15 seconden. Voeg vier nullen toe aan de bestaande waarde, zodat die 150000000 wordt. Druk daarna op de Opslaan-knop.

Let op: te veel nullen intikken veroorzaakt een storing! Vier nullen erbij is trouwens al meer dan genoeg.

d. Sluit Firefox en start hem opnieuw.

Plaats de tijdelijke netwerkopslag van Firefox in het RAM-geheugen

6.2. Door de tijdelijke netwerkopslag van Firefox te verplaatsen van uw harde schijf naar het RAM-geheugen, vermindert het aantal schrijfacties van Firefox op de harde schijf. Hierdoor wordt uw Firefox waarschijnlijk merkbaar sneller. De prijs die u hiervoor betaalt is gering: het "kost" u slechts 1 GB RAM-geheugen.

Let op: doe dit niet wanneer uw computer slechts 6 GB RAM-geheugen of minder heeft! Want met weinig RAM-geheugen kunt u zelfs geen 1 GB missen.

Ga als volgt te werk:

a. Tik in de adresbalk van Firefox:
about:config
Druk op Enter.

Klik vervolgens op de knop om het risico te aanvaarden.

b. In de filterbalk (niet in de adresbalk!) kopieert en plakt u de volgende zoekterm:
browser.cache.disk.enable
Zet de waarde op false door erop te dubbelklikken. Daarmee schakelt u de netwerkopslag op de harde schijf volledig uit.

c. Kopieer en plak nu in de filterbalk:
browser.cache.memory.capacity
Deze waarde zou al moeten bestaan (indien niet, maak hem nu aan).

De integerwaarde is thans waarschijnlijk -1, wat de omvang van de tijdelijke RAM-opslag automatisch instelt afhankelijk van de beschikbare hoeveelheid RAM-geheugen. Prima, maar de automatische omvang is doorgaans veel te klein....

Ik adviseer derhalve om de integerwaarde in alle gevallen in te stellen op 1048576 (KB, wat overeenkomt met 1 GB). Druk daarna op de Opslaan-knop. Dat is doorgaans genoeg voor alle hoeveelheden RAM-geheugen.

d. Sluit Firefox en start hem opnieuw. U bent klaar! Kijk het als volgt na:

Tik in de adresbalk van Firefox:
about:cache
Druk op Enter.

Tussen twee haakjes: u zou dan wellicht ook een vermelding kunnen zien van een "appcache" die mogelijk nog steeds op de harde schijf staat. Maar het is geheel overbodig om ook die (veel minder vaak gebruikte) tijdelijke opslag naar het RAM-geheugen te verhuizen.

Schakel de geïntegreerde AI-chatbot uit in Firefox

6.3. Tegenwoordig bevat Firefox een geïntegreerde AI-chatbot. Standaard staat die aan. Dit zou zowel uw privéleven negatief kunnen beïnvloeden als de snelheid van Firefox kunnen verminderen.

Gelukkig is het vrij makkelijk om deze functie uit te schakelen, en wel als volgt:

a. Tik in de adresbalk van Firefox:

about:config

Druk op Enter.

b. Nu krijgt u een waarschuwing te zien. Negeer die en klik op de blauwe knop "Het risico aanvaarden en doorgaan".

c. Kopieer en plak nu de volgende zoekterm in de filterbalk:

browser.ml.

d. Zoek de waarde genaamd: browser.ml.chat.enabled
Die is thans ingesteld op de booleaanse waarde true; dubbelklik erop, zodat hij verandert in false.

Doe daarna hetzelfde bij: browser.ml.enable

e. Sluit Firefox af en herstart hem.

Let op (1): laat de overige browser.ml.-instellingen intact: gewoonlijk is het 't beste om een ingreep zo beperkt mogelijk te houden. Want dat beperkt het risico van onverwachte ongewenste neveneffecten.

Let op (2): dit is een gebruikersvoorkeur. Herhaal deze ingreep in elk gebruikersaccount.

Optimaliseer af en toe de Places-gegevensbank in Firefox

6.4. In uw Firefoxprofiel zit een sqlite-gegevensbank genaamd Places, die na langdurig gebruik op een opgezwollen gatenkaas kan gaan lijken. Daardoor zou uw Firefox langzamer kunnen gaan worden.

U kunt dan uw Firefox wat versnellen, door die gegevensbank te optimaliseren: u maakt van de opgeblazen gatenkaas dan weer een compacte kleinere kaas. Dat kan als volgt:

Tik in de adresbalk van Firefox in:

about:support

En druk op Enter.

Bijna onderaan op de pagina die u dan te zien krijgt, ziet u een kopje genaamd Places-database. Klik daarbij op de knop Integriteit verifiëren.

Klaar! Herhaal dit eens per maand of zo, dan verliest uw Firefox tenminste geen snelheid door een opzwellende gegevensbank.

Schakel Java uit in Libre Office

7. U kunt Libre Office mogelijk flink versnellen, door Java uit te schakelen in Libre Office. Als volgt:

Werkbalk Libre Office Tekstverwerker (Writer) - Extra - Opties... - LibreOffice - Geavanceerd

Onderdeel Java-opties: haal het vinkje weg bij:

Gebruik een Java runtime environment

Klik op OK.

Dit gaat wel ten koste van enige functionaliteit, maar in de praktijk zult u die waarschijnlijk zelden of nooit missen.

Veel RAM (minimaal 32 GB): plaats /tmp op tmpfs

8. Heeft uw systeem veel RAM-geheugen? Indien dit tenminste 32 GB is, dan kunt u waarschijnlijk uw systeem wat versnellen door /tmp op een tmpfs-partitie te zetten. Hetgeen in gewone mensentaal betekent: u zorgt er dan voor, dat tijdelijke bestanden niet meer op de harde schijf worden gezet, maar in plaats daarvan op een virtuele RAM-schijf.

Let op: pas dit niet toe op systemen met minder dan 32 GB RAM! Want dan kan deze aanpassing uw systeem soms niet sneller, maar juist (veel) langzamer maken.

Voor het instellen van een tmpfs-partitie gaat u als volgt te werk:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak in de terminal (dit is één regel!):

sudo cp -v /usr/share/systemd/tmp.mount /etc/systemd/system/

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

c. Kopieer en plak daarna de volgende opdrachtregel in de terminal:

sudo systemctl enable tmp.mount

Druk op Enter.

d. Herstart uw computer.

Standaard heeft een tmpfs-partitie een maximale omvang ter grootte van de helft van uw RAM-geheugen. Het daadwerkelijke geheugenverbruik hangt af van de mate waarin u het opvult, aangezien een tmpfs-partitie alleen geheugen verbruikt wanneer het echt nodig is.

Het kan echter verstandig zijn om de maximumgrootte wat lager in te stellen, bijvoorbeeld op 4 GB, om zeker te stellen dat u altijd genoeg RAM overhoudt voor algemeen gebruik. Zie daarvoor punt 8.1 hieronder.

Maximumgrootte van tmpfs veranderen

8.1. Zoals gezegd: standaard heeft een tmpfs-partitie een maximale omvang ter grootte van de helft van uw RAM-geheugen. Het daadwerkelijke geheugenverbruik hangt af van de mate waarin u het opvult, aangezien een tmpfs-partitie alleen geheugen verbruikt wanneer het echt nodig is.

Als u een andere maximumgrootte wilt instellen voor tmpfs dan de standaard, dan kunt u dat doen door de omvangoptie die in /etc/systemd/system/tmp.mount staat, te wijzigen. Bijvoorbeeld, als u de maximumgrootte wilt instellen op 4 GB, kopieer en plak dan de volgende regel in het terminalvenster:

sudo sed -i 's/size=50%%/size=4G/' /etc/systemd/system/tmp.mount

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Herstart daarna uw computer.

Na de herstart kunt u nakijken of de aanpassing is gelukt, door de volgende terminalopdracht uit te voeren:

df -h /tmp

Ongedaan maken van tmpfs

8.2. Wilt u tmpfs weer ongedaan maken? Doe dan dit:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Daarna in de terminal (kopieer en plak):

sudo rm -v /etc/systemd/system/tmp.mount

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

b. Herstart tot slot uw computer.

Gebruik de snelle gebruikerswissel niet

9. U kunt onder andere kiezen voor "Gebruiker wisselen", om snel over te schakelen van het ene op het andere gebruikersaccount. Dit gaat sowieso ten koste van de systeemkracht: de eerste gebruikerssessie blijft immers in het geheugen.... Bovendien werkt deze optie soms slecht.

U kunt deze optie daarom beter niet gebruiken. Kies voor het veranderen van gebruikersaccount, liever standaard voor "Afmelden". Daarmee meldt u gebruiker A volledig af, voordat u zich aanmeldt als gebruiker B.

Verbeter het schrijven naar externe media

10. Op sommige machines verloopt het schrijven naar externe media zoals USB-geheugenstaafjes of externe harde schijven, met horten en stoten. Eerst gaat het vliegensvlug, en daarna valt het ineens terug naar een akelig lage snelheid. Verder is het verloop dan niet-intuïtief: het is onduidelijk wanneer het systeem gereed is.

Dit kan worden verbeterd door het verkleinen van de twee schrijfbuffers in het RAM-geheugen, hetgeen vooral nuttig is bij machines met veel RAM (maar ook machines met weinig RAM kunnen hier baat bij hebben). Zo dwingt u het systeem namelijk om eerder vanuit het RAM-geheugen naar het externe medium te gaan schrijven, en met kortere tussenpozen.

Dit maakt het procesverloop veel gelijkmatiger, hoewel de schrijfsnelheid nog steeds zal dalen na het snelle begin. Dat is onvermijdelijk.

De schrijfbuffers moeten overigens ook weer niet al te klein worden ingesteld, want anders zou het functioneren van interne media nadelig kunnen worden beïnvloed. Zulke dingen zijn altijd een compromis.... Maar er is een compromis mogelijk dat gewoonlijk betere resultaten geeft dan de standaardinstellingen.

Ga hiervoor als volgt te werk:

a. Allereerst gaat u de huidige omvang van de twee schrijfbuffers nakijken. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

cat /proc/sys/vm/dirty_ratio

Druk op Enter. Waarschijnlijk is de uitvoer 20, hetgeen betekent dat deze buffer een relatieve maximale omvang heeft van 20 procent van uw RAM.

c. Kopieer en plak daarna de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

cat /proc/sys/vm/dirty_background_ratio

Druk op Enter. Waarschijnlijk is de uitvoer 10, hetgeen betekent dat deze buffer een relatieve maximale omvang heeft van 10 procent van uw RAM.

Nu gaat u de maximale omvang van deze relatieve buffers veranderen door hen in te stellen op betere absolute maxima.

d. Allereerst de buffer voor de dirty_bytes, die u op een absolute maximale omvang van 500 MB gaat zetten:

Kopieer en plak de volgende blauwe opdrachtregel in het terminalvenster, om tikfouten te voorkomen (dit is één lange regel):

echo "vm.dirty_bytes=524288000" | sudo tee /etc/sysctl.d/8-writing.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

e. Dan de buffer voor de dirty_background_bytes, die u op een absolute maximale omvang van 250 MB gaat zetten:

Kopieer en plak de volgende blauwe opdrachtregel in de terminal:

echo "vm.dirty_background_bytes=262144000" | sudo tee -a /etc/sysctl.d/8-writing.conf

Druk op Enter.

f. Herstart uw computer. Kijk daarna na of deze ingreep effect heeft. Eerst met behulp van de opdrachten die u eerder hebt gebruikt bij de stappen b en c: beide opdrachten zouden nu 0 moeten melden.

Deze twee opdrachten zouden moeten melden hoeveel bytes er thans zijn ingesteld als maxima voor de twee buffers:

cat /proc/sys/vm/dirty_bytes

cat /proc/sys/vm/dirty_background_bytes

Problemen? Ongedaan maken van de schrijfbuffer-ingreep is eenvoudig

10.1. Ondervindt u problemen door de wijziging van de schrijfbuffers? Ongedaan maken is heel eenvoudig, met deze terminalopdracht:

sudo rm -v /etc/sysctl.d/8-writing.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Herstart uw computer en de schrijfbuffers zouden weer op de standaardwaarden moeten staan.

Verwijder de gegevensbank voor zoeken

11. Het programma mlocate werkt periodiek een systeembrede gegevensbank bij inzake bestanden en mappen. Op zwakke apparatuur kan dit ooit prestatieproblemen veroorzaken voor uw systeem.

Standaard is mlocate niet geïnstalleerd, maar u zou dat ooit zelf gedaan kunnen hebben. Mogelijk als neveneffect van het installeren van iets anders.

Aangezien die gegevensbank sowieso niet erg nuttig is, kunt u mlocate (of locate, als u dat alternatief gebruikt) beter verwijderen.

Dat kan als volgt:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak in de terminal:

sudo apt-get purge mlocate locate

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Problemen? Zo maakt u het ongedaan

11.1. Veroorzaakt het verwijderen van mlocate problemen? Herinstalleer mlocate dan met de volgende terminalopdracht:

sudo apt-get install mlocate

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Alles zou weer bij het oude moeten zijn.

Versnel mediaspeler VLC

12. Hebt u VLC geïnstalleerd? Standaard staat VLC ingesteld om albumillustraties van het web te plukken, om weer te geven tijdens het afspelen van muziek. Maar dit vertraagt het opstarten van VLC.

Uitschakelen gaat als volgt:

Werkbalk VLC Media Player - Extra - Voorkeuren

Onderdeel Interface, onder het kopje Privacy / Netwerkinteractie:
zet Downloadbeleid albumillustraties op Alleen handmatig downloaden.

Schakel het logboek van de vuurmuur (firewall) uit

13. Hebt u de vuurmuur (firewall) ingeschakeld (zoals ik overigens sterk aanraad)? Zo ja, dan kijkt u waarschijnlijk nooit naar het logboek dat hij standaard bijhoudt. Dus dan kunt u dat logboek net zo goed geheel uitschakelen, waarmee u dan wat bespaart op systeemkracht en schijfruimte (het logboek is soms nogal breedsprakig en spammerig).

Dat kan als volgt:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak in de terminal:

sudo ufw logging off

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Spijt? Zo maakt u het ongedaan

13.1 Wilt u het logboek van uw vuurmuur weer aanzetten? Met de volgende terminalopdracht zet u diens logboek weer aan. Met het standaardniveau van activiteit (low, oftewel laag), want anders kan hij uw harde schijf volpompen met enorme hoeveelheden nutteloze gegevens:

sudo ufw logging low

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Tem de miniaturen

14. Van elke bekeken foto maakt Mint automatisch een miniatuur, voor weergave in de bestandbeheerder (verkenner). Dat kan soms voor aardig wat systeembelasting zorgen, bijvoorbeeld als u te maken heeft met veel foto's. Bovendien is dat miniaturen maken een gebruikelijke verdachte voor geheugenlekken....

U kunt deze functie als volgt wat temmen:

a. Voor de bestandbeheerder van Linux Mint Cinnamon (Nemo) doet u dit:

Start de bestandbeheerder (Nemo) - werkbalk: Bewerken - Voorkeuren

Tab Voorbeeldweergave - onderdeel Bestanden met mogelijke voorbeeldweergave - Alleen voor bestanden kleiner dan: zet dit op 5 MB.

Let op: Op oude en zwakke machines kunt u het maken van miniaturen beter helemaal uitzetten in dat dialoogvenster, door Toon miniaturen: op Nee te zetten (in plaats van de standaardinstelling Alleen lokale bestanden).

b. U kunt ook de lichtgewicht-bestandbeheerder Double Commander installeren, want die gedraagt zich wat beter in de omgang met miniaturen dan de Nemo van Cinnamon en de Caja van MATE. Dat kan als volgt:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

sudo apt-get install doublecmd-gtk

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Start Double Commander, open daarin een map met afbeeldingen - werkbalk: Tonen - Miniaturen

Een optie met een behoorlijke prijs: stel uw CPU in op maximale prestatiemodus

15. Er zijn enkele handige gereedschapjes voor het omschakelen van de prestatiemodus van uw CPU. Daarmee kunt u uw CPU instellen op eeuwigdurende maximale prestaties. Maar dat heeft een behoorlijk prijskaartje: een flinke toename van het stroomverbruik! Pas dit dus niet zonder meer toe, maar denk er eerst eens goed over na....

Afijn, dit zijn uw mogelijkheden:

Tijdelijke wijziging: zo verandert u de prestatiemodus van uw CPU met cpupower-gui (alleen voor de huidige sessie, alle werkomgevingen)

15.1. Met het gereedschapje cpupower-gui kunt u de prestatiemodus van uw CPU tijdelijk veranderen. Tijdelijk, want deze verandering wordt automatisch teruggedraaid na een herstart.

Zo kunt u het installeren en gebruiken:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak nu de volgende opdrachtregel in de terminal:

sudo apt-get install cpupower-gui

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

c. Start daarna cpupower-gui vanuit het menu en verander naar hartelust. U kunt er het prestatiebeheerder (governor) mee instellen óf voor elke CPU-kern afzonderlijk (zucht.... Waarom? En waarom is dat in vredesnaam de standaardinstelling?) óf voor alle CPU-kernen tegelijk (wat natuurlijk altijd uw bedoeling is). Dus zorg ervoor dat u de schakelaar voor de optie All CPUs aanzet.

De standaard-prestatiebeheerder (governor) zal waarschijnlijk óf schedutil zijn óf powersave, die beide een goed compromis zijn voor de meeste gebruikers. U kunt hem instellen op performance, wat ervoor zal zorgen dat uw CPU altijd op maximale snelheid zal draaien (en op maximaal stroomverbruik!). Althans gedurende uw huidige sessie; deze instelling zal een herstart niet overleven.

Pas op wat u hiermee instelt! Dit kan een flinke toename in stroomverbruik veroorzaken, en dat is natuurlijk nogal wat. Daarom raad ik aan om performance alleen te kiezen wanneer u het echt nodig heeft (bijvoorbeeld voor spelletjes). En alleen voor de duur van die behoefte, dus tijdelijk.

Om na te gaan waar uw CPU-kernen thans op zijn ingesteld, gebruikt u deze terminalopdracht (kopieer en plak hem in het terminalvenster en druk op Enter):

cat /sys/devices/system/cpu/cpu*/cpufreq/scaling_governor

Permanente wijziging: zo verandert u de prestatiemodus van uw CPU in Cinnamon (blijvend)

15.2. In de vlaggeschip-editie van Linux Mint, Cinnamon, is het makkelijk om de prestatiemodus van uw CPU blijvend te veranderen (een gewijzigde instelling overleeft een herstart).

Zo doet u het: start Energiebeheer (Menuknop: Voorkeuren - Energiebeheer) en verander de Energiemodus (u ziet die onder het kopje Extra opties). De standaardmodus heet overigens Energiebesparing.

Pas op wat u hiermee instelt! Dit kan een flinke toename in stroomverbruik veroorzaken, en dat is natuurlijk nogal wat. Daarom raad ik aan om de modus Prestaties alleen te kiezen wanneer u het echt nodig heeft (bijvoorbeeld voor spelletjes). En alleen voor de duur van die behoefte, dus tijdelijk.

Permanente wijziging: zo verandert u met powerprofilesctl de prestatiemodus van uw CPU in alle werkomgevingen (blijvend)

15.3. De werkomgevingen Xfce en MATE beschikken niet over het makkelijke Cinnamon-gereedschap voor het blijvend veranderen van de CPU-prestatiemodus. Maar er is een alternatief genaamd powerprofilesctl, dat toegepast kan worden in alle werkomgevingen (inclusief Cinnamon).

Pas op wat u hiermee instelt! Dit kan een flinke toename in stroomverbruik veroorzaken, en dat is natuurlijk nogal wat. Daarom raad ik aan om performance alleen te kiezen wanneer u het echt nodig heeft (bijvoorbeeld voor spelletjes). En alleen voor de duur van die behoefte, dus tijdelijk.

Hiervoor gaat u als volgt te werk:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Vervolgens gaat u eerst nakijken op welke modus de kernen van uw CPU nu zijn ingesteld (vermoedelijk powersave). Kopieer en plak daarvoor de volgende opdrachtregel in de terminal (dit is één regel!):

cat /sys/devices/system/cpu/cpu*/cpufreq/scaling_governor

Druk op Enter.

c. Daarna gaat u het benodigde gereedschapje installeren. Kopieer en plak daarvoor de volgende opdrachtregel in de terminal:

sudo apt-get install power-profiles-daemon

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

d. Kijk nu eerst na wat de beschikbare instellingen van powerprofilesctl zijn voor uw CPU. Kopieer en plak daarvoor de volgende opdrachtregel in de terminal:

powerprofilesctl list

Druk op Enter.

Eén van de beschikbare opties zal waarschijnlijk performance zijn, die de beste prestaties geeft maar ook verreweg het hoogste stroomverbruik. Maar het zou ook kunnen dat de enige opties die u heeft, balanced en power-saver zijn (power-saver is de ergerlijk afwijkende naam die powerprofilesctl geeft aan powersave). Uw huidige instelling is gemarkeerd met een sterretje.

e. Nu komt het blijvend overschakelen op de hoogste beschikbare prestatiemodus, namelijk performance (indien die beschikbaar is) in plaats van de vermoedelijke standaard power-saver. Kopieer en plak daarvoor de volgende opdrachtregel in de terminal:

powerprofilesctl set performance

Druk op Enter.

f. Om na te kijken welke modus thans is ingesteld voor uw CPU-kernen, kunt u opnieuw deze terminalopdracht gebruiken (kopieer en plak hem in een terminalvenster en druk op Enter):

cat /sys/devices/system/cpu/cpu*/cpufreq/scaling_governor

Permanente wijziging: hoe u powerprofilesctl kunt gebruiken om terug te schakelen naar de standaard-prestatiebeheerder voor uw CPU (blijvend)

15.3.1. Wilt u de prestatiebeheerder van uw CPU weer terugzetten op de standaard powersave? Terugdraaien is makkelijk, maar om onduidelijke redenen (zucht...) is de naam van die instelling in powerprofilesctl enigszins anders, namelijk power-saver.

Dus is dit de terminalopdracht die u dan moet uitvoeren:

powerprofilesctl set power-saver

Druk op Enter.

Controleer daarna even of de wijziging is gelukt, met de volgende terminalopdracht (kopieer en plak):

cat /sys/devices/system/cpu/cpu*/cpufreq/scaling_governor

Druk op Enter.

Schakel de stuurprogramma's uit voor Bluetooth, webcamera en ethernet

16. Met deze tip zou u een kleine snelheidswinst moeten kunnen boeken. Maar wat belangrijker is: deze ingreep zou u ook een merkbaar langere accuduur van uw laptop moeten opleveren.

Hiervoor gaat u als volgt te werk:

Stuurprogramma Bluetooth uitschakelen

16.1. Allereerst het uitschakelen van het stuurprogramma voor Bluetooth. Als u slechts zelden Bluetooth gebruikt, dan kunt u de accuduur van uw laptop merkbaar verlengen door het stuurprogramma voor Bluetooth uit te schakelen (in plaats van slechts de Bluetooth-functie uit te schakelen). En wel als volgt:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal (het is één regel):

echo "blacklist btusb" | sudo tee /etc/modprobe.d/blacklist-bluetooth.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

c. Herstart uw computer. Nu zou Bluetooth niet meer inschakelbaar moeten zijn.

d. Is Bluetooth toch nog inschakelbaar? Dan draait die waarschijnlijk op een ander stuurprogramma dan btusb, want Bluetooth met seriële-poort-aansluiting gebruikt het stuurprogramma hci_uart. Om dat uit te schakelen kopieert en plakt u de volgende opdrachtregel in de terminal: (het is één regel):

echo "blacklist hci_uart" | sudo tee /etc/modprobe.d/blacklist-bluetooth.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

e. Herstart uw computer. Nu zou Bluetooth alsnog niet meer inschakelbaar moeten zijn.

Let op: dit zou ook uw WiFi kunnen uitschakelen. Maak het in dat geval ongedaan met deze terminalopdracht:
sudo rm -v /etc/modprobe.d/blacklist-bluetooth.conf

Druk op Enter. Herstart daarna uw computer.

Stuurprogramma webcamera uitschakelen

16.2. Dan het uitschakelen van het stuurprogramma voor de ingebouwde webcamera, wat uiteraard alleen zin heeft als u de webcamera zelden of nooit gebruikt. Zoek eerst uit op welke module (stuurprogramma) die nu draait: het uitvoeren van de terminalopdracht inxi -G zou u dat moeten vertellen.

Hieronder beschrijf ik de procedure voor de meest voorkomende module uvcvideo, aangezien een concreet voorbeeld het altijd makkelijker maakt. Pas aan indien nodig.

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal (het is één regel):

echo "blacklist uvcvideo" | sudo tee /etc/modprobe.d/blacklist-webcamera.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

c. Herstart uw computer. Nu zou uw ingebouwde webcamera niet meer beschikbaar moeten zijn.

Stuurprogramma ethernet uitschakelen

16.3. Dan het uitschakelen van het stuurprogramma voor de ethernet-chipset, wat nut kan hebben als u uitsluitend draadloos internetverbinding maakt. Zoek eerst uit op welke module (stuurprogramma) de ethernet-chipset nu draait: het uitvoeren van de terminalopdracht inxi -n zou u dat moeten vertellen.

Hieronder beschrijf ik de procedure voor de veel voorkomende module r8169, aangezien een concreet voorbeeld het altijd makkelijker maakt. Pas aan indien nodig.

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal (het is één regel):

echo "blacklist r8169" | sudo tee /etc/modprobe.d/blacklist-ethernet.conf

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

c. Werk nu het initramfs bij, hetgeen een extra benodigde stap is voor deze specifieke module. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal:

sudo update-initramfs -u

Druk op Enter.

d. Herstart uw computer. Nu zou uw ethernet-chipset niet meer beschikbaar moeten zijn.

Ongedaan maken (Bluetooth, webcamera en ethernet weer inschakelen)

16.4. Wilt u Bluetooth, webcamera en ethernet weer inschakelen? Dat gaat zo:

a. Tijdelijk inschakelen gaat met een terminalopdracht. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal (het is één regel):

sudo modprobe -v btusb && sudo modprobe -v uvcvideo && sudo modprobe -v r8169

Druk op Enter.

Dit schakelt uw Bluetooth, webcamera en ethernet (indien die laatste draait op de module r8169) direct in, maar slechts tot aan de volgende nieuwe opstart van uw computer.

b. Blijvend inschakelen: daarvoor kunt u een terminalopdracht gebruiken die de modules voor Bluetooth, webcamera en ethernet van de zwarte lijst af haalt. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal (het is één regel):

sudo rm -v /etc/modprobe.d/blacklist-bluetooth.conf && sudo rm -v /etc/modprobe.d/blacklist-webcamera.conf && sudo rm -v /etc/modprobe.d/blacklist-ethernet.conf

Druk op Enter.

c. Werk daarna het initramfs bij. Kopieer en plak de volgende blauwe regel in de terminal:

sudo update-initramfs -u

Druk op Enter.

d. Herstart uw computer. Bluetooth, ingebouwde webcamera en ethernet zouden nu weer blijvend beschikbaar moeten zijn.

Maak Linux Mint schoon

17. Van schoonmaken wordt Linux Mint ook iets sneller. Veilig schoonmaken doet u zo.

Nog meer tips?

18. Wilt u meer tips en trucs? U vindt er nog veel meer op deze webstek!

Zoals deze:

Veelgestelde vragen

Tips en trucs

Op de inhoud van deze webstek is een Creative Commons-licentie van toepassing.

Algemeen voorbehoud en uitsluiting aansprakelijkheid

Terug naar de thuispagina