Maak Linux Mint veilig schoon

Terug naar de thuispagina


Inhoud van deze pagina:

Allereerst: gebruik nooit schoonmaakprogramma's zoals BleachBit; er is een grote kans dat zulke sloopkogels uw systeem onherstelbaar beschadigen!

Linux Mint vervuilt niet veel, ook na langere tijd niet. Zelfs defragmentatie is overbodig. Het enige wat u in Linux Mint hoeft te doen om overtollige bestanden te verwijderen, is dit:

Maak de prullenbak leeg

1. Misschien wel erg voor de hand liggend, maar vergeet niet om de prullenbak van tijd tot tijd leeg te maken: rechtsklik muis op pictogram van Prullenbak op uw bureaublad - Prullenbak legen.

Maak de opslagplaats van de oude bijgewerkte pakketten leeg

2. Menuknop - Beheer (in Xfce: Systeem) - Synaptic pakketbeheer

Instellingen - Voorkeuren - tabblad Bestanden

Tijdelijke bestanden: zet het puntje bij:

Opgehaalde pakketten verwijderen na installatie


Druk daarna op de knop Gebufferde pakketbestanden verwijderen

Verwijder oude systeemkernen (kernels)

3. Als u nieuwe systeemkernen hebt geïnstalleerd, bijvoorbeeld als veiligheidsreparaties via Bijwerkbeheer, dan maakt u de boel als volgt schoon.

Eerst wat uitleg. Wanneer u een nieuwe systeemkern installeert, dan laat Linux Mint de oudere systeemkern gewoon staan.

Ook in het Grubmenu: die stopt hij weg onder het kopje "Geavanceerde opties voor Linux Mint". Reden: wellicht werkt de nieuwe systeemkern niet goed op uw computer, en dan kunt u uw computer altijd nog opstarten vanaf de oude systeemkern. Tot zover geen probleem.

Maar: Linux Mint laat alle oude systeemkernen staan. Hoeveel nieuwe systeemkernen u ook installeert in Bijwerkbeheer. En als u weinig schijfruimte heeft, dan is dat misschien lastig. Elke systeemkern is namelijk meer dan 200 MB.

Daarom kunt u bij schijfruimtegebrek, het beste de oude ongebruikte systeemkernen verwijderen. Om aan de veilige kant te blijven kunt u trouwens het beste één oudere systeemkern laten staan, namelijk de op één na nieuwste.

Oude systeemkernen verwijderen kan op verschillende manieren, en wel als volgt:

Automatiseer de verwijdering van oude overbodige systeemkernen

3.1. De makkelijkste en aangeraden methode is om de automatische verwijderfunctie voor oude overbodige systeemkernen in te schakelen.

Deze is niet alleen veilig om toe te passen, maar ook slim: hij laat de op één na nieuwste systeemkern staan, voor alle zekerheid. Het is immers verstandig om één oudere, goedwerkende systeemkern achter de hand te hebben...

Inschakelen van deze functie pakt u zo aan:

Bijwerkbeheer - werkbalk: Bewerken - Voorkeuren

Tab Automatisering - sectie Automatisch onderhoud - Verouderde systeemkernen en afhankelijkheden verwijderen: zet dit op AAN. Zie onderstaande schermafdruk (klik erop om hem te vergroten):

Belangrijke waarschuwing: schakel beslist niet Bijgewerkte pakketten automatisch installeren in! Bijwerken van uw systeem mag nimmer automatisch gebeuren, want er is altijd een risico (hoe klein ook) dat dit uw werk verstoort of beschadigt. Daarom moet bijwerken altijd gebeuren wanneer het u uitkomt, namelijk wanneer dit niet uw computerwerk verstoren kan.

Verwijder alle oude overbodige systeemkernen in één klap

3.2. Hebt u erg veel oude overtollige systeemkernen in uw Linux Mint? Dan kunt u die als volgt verwijderen, in één klap:

a. Start Bijwerkbeheer. In de werkbalk ervan: Tonen - Linux-systeemkernen

Het kan even duren voordat er iets gebeurt. U krijgt nu eerst een waarschuwing te zien betreffende systeemkernen. Daarna komt u terecht in het eigenlijke systeemkernscherm.

b. Klik op de knop Systeemkernen verwijderen.... Zie onderstaande schermafdruk (klik erop om hem te vergroten):

Let op: bewaar de jongste overtollige systeemkern. Want het is een goed idee om één goedwerkende reserve-systeemkern achter de hand te hebben.

Verwijderen van specifieke oude systeemkernen

3.3. Het is ook mogelijk om specifieke oude systeemkernen te verwijderen. Dat doet u zo:

a. Start Bijwerkbeheer. In de werkbalk ervan: Tonen - Linux-systeemkernen

Het kan even duren voordat er iets gebeurt. U krijgt nu eerst een waarschuwing te zien betreffende systeemkernen. Daarna komt u terecht in het eigenlijke systeemkernscherm.

b. Negeer de knop Systeemkernen verwijderen..., want die is bedoeld voor massale verwijdering (daarover later meer, bij punt 8.1). Klik op de systeemkern die u wilt weggooien en klik daarna op de knop Verwijderen.
Zie onderstaande schermafdruk (klik erop om hem te vergroten):

Tip: laat de op één na nieuwste overbodige systeemkern staan, voor alle zekerheid. Het kan nooit kwaad om een oudere, goedwerkende systeemkern achter de hand te hebben....

c. Herstart uw computer.

Maak de opslagplaats van de miniaturen leeg en beperk de omvang

4. Van elke bekeken foto maakt Mint automatisch een miniatuur, voor weergave in de bestandbeheerder (verkenner). Op den duur kan het aantal miniaturen aardig oplopen. Bovendien bevat de opslag in de loop van de tijd veel overbodige miniaturen van foto's die niet meer bestaan.

Mijn advies is daarom, om de opslagplaats van de miniaturen een paar keer per jaar leeg te maken. De snelste manier is om de map waar ze in zitten, weg te gooien via de terminal (maak u geen zorgen: het systeem maakt die map weer automatisch aan, wanneer er weer nieuwe miniatiaturen worden gemaakt):

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

rm -rfv ~/.cache/thumbnails

Druk op Enter.

Hebt u meerdere gebruikersaccounts? Herhaal deze ingreep dan in elk gebruikersaccount.

Let op: dit zal waarschijnlijk ook de miniaturen op uw bureaublad verwijderen. In dat geval volstaat het om uzelf simpelweg even af te melden en weer aan te melden (of uw computer te herstarten), waardoor ze opnieuw worden aangemaakt.

Blijvend de miniaturenopslag beperken doet u zo:

Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

sudo apt-get install dconf-tools

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Tik nu in:

dconf-editor

Druk op Enter.

Klik in dconf-editor op het kleine driehoekje voor een element, voor het uitklappen van de categorie. Klik zo door naar:

org - cinnamon - desktop - thumbnail_cache
(In MATE: org - mate - desktop - thumbnail_cache

.... en zet de maximum-age op 90 en de maximum-size op 64.

Let op:
een wijziging in een veld wordt pas van kracht, nadat u in even in een ander veld hebt geklikt!

Sluit dconf-editor. Herhaal deze ingreep in elk gebruikersaccount. Nu hebt u er geen omkijken meer naar.

Laat Firefox zichzelf automatisch schoonmaken bij afsluiten

5. Bescherm uw privacy: u kunt Firefox instellen om zichzelf automatisch schoon te maken bij het afsluiten. Alle geschiedenis en alle koekjes worden dan vanzelf volledig verwijderd. Bovendien kunt u het "volgen" van uw activiteiten beperken.

U levert dan wel wat in aan gebruiksgemak, maar dat valt wel mee. De winst aan privacy is groot, en weegt ruimschoots op tegen de kleine vermindering van gebruiksgemak.

U doet dat als volgt:
Menuknop van Firefox (met de drie liggende streepjes) - Voorkeuren - tabblad Privacy

a. Onderdeel Volgen: zet het vinkje bij:
Websites laten weten dat ik niet gevolgd wil worden

b. Onderdeel Geschiedenis: verander de instelling in:
Firefox zal: Aangepaste instellingen gebruiken voor geschiedenis

c. Onderdeel Cookies: verander de instelling in:
Bewaren totdat: ik Firefox afsluit

d. Zet nu een vinkje bij:
Geschiedenis wissen zodra Firefox sluit

e. Druk tot slot op de knop "Instellingen..." en zet overal een vinkje bij, behalve bij Opgeslagen wachtwoorden en bij Websitevoorkeuren. Klik op OK.

Klik op Sluiten en u bent klaar.

Tip: het kan soms handig zijn om tijdens het internetten even een "schone lei" te forceren. Gewoon door Firefox even te sluiten en opnieuw te starten.

Overweeg om Flatpaks en de Flatpak-infrastructuur te verwijderen

6. Flatpak is een handige manier om altijd de nieuwste stabiele versie te hebben van bepaalde toepassingen. Maar hij heeft ook nadelen: Flatpaks nemen veel meer schijfruimte in dan gewone toepassingen uit de normale pakketbronnen.

Dat komt doordat elke Flatpak de meeste van zijn ondersteunende bestanden bevat en relatief weinig deelt. Dit schijfgebruik kan snel groeien doordat veel Flatpaks heel vaak worden bijgewerkt.

Dus als u niet zoveel schijfruimte heeft, dan kunt u misschien beter alle geïnstalleerde Flatpaks verwijderen en wellicht ook de Flatpak-infrastructuur. Op de volgende wijze:

a. Start allereerst Programmabeheer. Klik daarna op de Flatpak-knop (rechtsonder) en kijk na welke toepassingen een groen rondje met een wit vinkje erin, achter hun naam hebben staan. Dat zijn de geïnstalleerde Flatpaks. Verwijder ze allemaal.

b. Nadat u alle geïnstalleerde Flatpaks hebt verwijderd, sluit u Programmabeheer weer.

c. U wilt wellicht ook de Flatpak-infrastructuur verwijderen, om te voorkomen dat u per ongeluk nieuwe Flatpaks installeert. Want Programmabeheer is niet zo duidelijk in het weergeven van het verschil tussen gewone toepassingen en Flatpaks....

Voor het verwijderen van de Flatpak-infrastructuur doet u dit:

d. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

e. Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

sudo apt-get purge "*flatpak*" "xdg-desktop-portal*"

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. Druk opnieuw op Enter.

Niet van toepassing op Linux Mint 19.2, maar alleen op 19 en 19.1:
Alleen in de oudere Mint 19 en 19.1 (niet in 19.2) verwijdert dit tevens twee nutteloze metapakketten (mint-meta-cinnamon en mint-meta-core) en één nuttige toepassing, namelijk mintinstall (Programmabeheer).

Deze metapakketten zijn slechts boodschappenlijstjes voor boodschappen die u al "in huis" heeft, dus die kunnen in alle gevallen worden probleemloos worden verwijderd.

Om mintinstall (Programmabeheer) bijna volledig te vervangen, kunt u Gnome Software installeren, dat slechts een paar extra ondersteunende pakketjes meetrekt wanneer u het installeert. Dat gaat zo:

f. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

sudo apt-get install --no-install-recommends gnome-software

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

Uw webbrowser ontdoen van verknoeide instellingen?

7. Zijn de instellingen van uw Firefox, Chrome of Chromium in de war (wat soms wordt veroorzaakt door rotte, schimmige of zelfs kwaadaardige add-ons)? Dan is het 't beste om te herbeginnen met een schone webbrowser. Daarvoor gaat u als volgt te werk:

a. Maak allereerst een reservekopie van de huidige instellingen van uw webbrowser (omdat u nooit kunt weten of u ze misschien toch nog eens nodig gaat hebben):

- Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

Voor Firefox:
cp -r ~/.mozilla ~/.mozillabkp

Druk op Enter.

Voor Chrome:
cp -r ~/.config/google-chrome ~/.config/google-chromebkp

Druk op Enter.

Voor Chromium:
cp -r ~/.config/chromium ~/.config/chromiumbkp

Druk op Enter.

b. Exporteer nu uw bladwijzers naar een reservekopiebestand:

Voor Firefox:
Klik op de Bladwijzersknop (die rechts van het sterretje) - Alle bladwijzers tonen

Importeren en reservekopie maken - Reservekopie maken...

Sla het bookmarks-xxx.json-bestand op, op de door u gewenste plek.

Straks kunt u uw bladwijzers weer importeren in een schone Firefox.

Voor Chrome / Chromium:
Klik rechtsboven in het browservenster, op de drie liggende streepjes - Bladwijzers - Bladwijzerbeheer

Klik op Organiseren - Bladwijzers exporteren naar HTML-bestand...

Straks kunt u ze weer importeren in uw schone Chrome / Chromium.

c. U zult ook al uw opgeslagen wachtwoorden verliezen voor aanmelding op websites! Zorg er dus voor, dat u die allemaal kent.

d. Sluit de webbrowser die u schoon wil maken.

e. Open wederom een terminalvenster.

f. Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster:

Voor Firefox:
rm -r -v ~/.mozilla && rm -r -v ~/.cache/mozilla

Druk op Enter.

Voor Chrome:
rm -r -v ~/.config/google-chrome && rm -r -v ~/.cache/google-chrome

Druk op Enter.

Voor Chromium:
rm -r -v ~/.config/chromium && rm -r -v ~/.cache/chromium

Druk op Enter.

g. Start uw webbrowser opnieuw. Hij zou nu schoon moeten zijn.

h. Importeer uw oude bladwijzers vanuit het reservekopiebestand dat u hebt gemaakt. Dat importeren kan met behulp van dezelfde functie als die welke u hebt gebruikt voor het exporteren.

U bent klaar! Vermijd van nu af aan alle twijfelachtige add-ons en extensies, en installeer alleen die welke u echt nodig hebt en vertrouwt.

Het register

8. Het register van Linux Mint hoeft u niet schoon te maken, want het kan eigenlijk niet vervuilen. Om de volgende redenen:

- er is alleen een centraal register voor het besturingssysteem zelf. De instellingen van programma's staan daar niet in, want programma's hebben geen toegang tot het centrale register. Ze kunnen dat centrale register dus ook niet vervuilen of verzieken. Ze plaatsen hun eigen instellingen uitsluitend in hun eigen mappen in het systeem.

- programma's maken bij installatie, een verborgen instellingenbestand aan in de persoonlijke map van elke gebruiker. Dat is het enige instellingenbestand waar een gebruiker toegang toe heeft. Ongeveer zoals dat vroeger ging in MS-DOS en Windows 3.1, toen elk programma alleen zijn eigen .ini-bestand aanmaakte met daarin zijn instellingen.

- elke gebruiker heeft een eigen verborgen kopie van het centrale register in zijn persoonlijke map staan. Alleen die kopie kan een gebruiker verknoeien, niet het register van een andere gebruiker.

Voorkom vervuiling: zet momentopnamen van Timeshift (Tijdreis) op een externe schijf

9. Uw harde schijf kan in een rap tempo vol lopen, als u gebruik maakt van Timeshift (Tijdreis) voor het maken van momentopnamen van uw systeem. Timeshift is erom berucht dat hij gigabytes opvreet alsof het niks is.

Stel Timeshift dus zodanig in, dat hij zijn momentopnamen plaatst op een externe harde schijf. Dan kan uw systeem nooit daardoor in de ruimteproblemen komen....

Dat gaat als volgt:

a. Verbind uw externe harde schijf met uw computer.

b. Start nu Timeshift vanuit het menu. Werkbalk van Timeshift: Instellingen - Locatie

c. Kies vervolgens een opslagpartitie op uw externe harde schijf.
Let op: de partitie die u kiest moet geformatteerd zijn als een Linuxpartitie: FAT32 of NTFS kan dus niet. Een formattering als EXT4 is daarvoor de beste keuze.

Verwijder de meeste Aziatische lettertypen

10. Als u geen gebruiker bent van Aziatische lettertypen, dan zou u er een paar van kunnen verwijderen. Dat maakt een paar honderd MB's schijfruimte vrij, en belangrijker nog: het lettertype-keuzevak in Libre Office wordt daardoor een stuk overzichtelijker.

Let op: soms kan het verwijderen van lettertypen ongewenste neveneffecten hebben! Hoewel ik die nog niet heb meegemaakt op mijn machines na verwijdering van onderstaande Aziatische lettertypen, is het wel iets om rekening mee te houden.

Zo verwijdert u de meeste Aziatische lettertypen:

a. Open een terminalvenster.
(Een terminalvenster opent u zo: *Klik*)

b. Kopieer en plak de volgende opdrachtregel in het terminalvenster (dit is één lange regel):

sudo apt-get remove "fonts-kacst*" "fonts-khmeros*" fonts-lklug-sinhala fonts-guru-extra "fonts-nanum*" fonts-noto-cjk "fonts-takao*" fonts-tibetan-machine fonts-lao fonts-sil-padauk fonts-sil-abyssinica "fonts-tlwg-*" "fonts-lohit-*" fonts-beng-extra fonts-gargi fonts-gubbi fonts-gujr-extra fonts-kalapi "fonts-samyak*" fonts-navilu fonts-nakula fonts-orya-extra fonts-pagul fonts-sarai "fonts-telu*" "fonts-wqy*" "fonts-smc*" fonts-deva-extra fonts-sahadeva

Druk op Enter en tik desgevraagd uw wachtwoord in. In Ubuntu blijft dit geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes wanneer u het intikt, dat hoort zo. In Mint is dit veranderd: u ziet wel sterretjes. Druk opnieuw op Enter.

c. Voer daarna, voor alle zekerheid, deze terminalopdracht uit:

sudo dpkg-reconfigure fontconfig

Druk op Enter.

d. Herstart uw computer.

Tot slot: ik adviseer met klem om het daarbij te laten. Verwijder geen andere lettertypen, wegens het eerder vermelde risico van nadelige neveneffecten!

Ongedaan maken: herinstalleren van verwijderde Aziatische lettertypen

10.1. Spijt? Als u de verwijderde Aziatische lettertypen weer terug wilt, vervang dan simpelweg het woord "remove" door "install", in de verwijderings-opdrachtregel. Voer daarna wederom dpkg-reconfigure fontconfig uit, herstart uw computer en alles zou weer bij het oude moeten zijn.


Nog meer tips?


11. Wilt u meer tips en trucs? U vindt er nog veel meer op deze webstek!

Zoals deze:

Maak uw Linux Mint sneller

Vermijd 10 fatale vergissingen


Op de inhoud van deze webstek is een Creative Commons-licentie van toepassing.

Algemeen voorbehoud en uitsluiting aansprakelijkheid

Terug naar de thuispagina